مجموعه گنجعلی خان از جاذبه‌های تاریخی و دیدنی شهر کرمان

مجموعه: مکانهای تاریخی ایران

مجموعه گنجعلی‌خان از جاذبه‌های تاریخی و دیدنی شهر کرمان

بعید است، کسی به کرمان سفر کند و سری به تاریخی ترین مجموعه فرهنگی این شهر نزند؛ مجموعه گنجعلی‌خان که در هر گوشه آن می توان ردی از فرهنگ و تاریخ صفویه را دید.

گنجعلی خان، یکی از سرداران سلحشور دربار صفویه بود که در سال 1005 قمری به فرمان شاه عباس صفوی حاکم کرمان شد؛ مردی لایق و حاکمی دلیر و مدیر که در دوران حکومتش کرمان روشن‌ترین دوران تاریخی خود را پشت سر گذاشت.

 مجموعه گنجعلی‌خان در مرکز شهر کرمان و در حاشیه بازار واقع شده است

 
 ثبات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی هدیه ای بود که گنجعلی خان به کرمان داد و البته به جز آن، آبادانی و رونق فرهنگی این شهر در سال های 1005 نت 1034 قمری که نتیجه ای جز تبدیل شدن شهر ضعفا به دهکده اغنیا نداشت.

از جمله بناهای عام المنفعه ای که به دستور این حاکم در شهر کرمان ساخته شد، مجموعه گنجعلی‌خان است که در دوران حکومت او احداث و امروزه از جاذبه‌های تاریخی و دیدنی شهر کرمان محسوب می‌شوند. 

 
 مجموعه گنجعلی‌خان شامل میدان، مسجد، حمام، بازار، سرا و سایر ابنیه دیگری است که در مرکز شهر کرمان و در حاشیه بازار واقع شده و در ساخت، شکل گیری و تکامل بازار کرمان تأثیر گذار بوده است.

این مجموعه که در مرکز شهر کرمان و در حاشیه بازار واقع شده، در ساخت، شکل گیری و تکامل بازار کرمان تأثیر گذار بوده است. 

مساحت مجموعه قریب به 11000 متر مربع و دارای یک میدان است و سایر آثار و ابنیه در محورهای شرقی – غربی و شمالی – جنوبی آن شکل گرفته‌اند.

به منظور تکامل مجموعه و با توجه به کاربری‌های متفاوت، بازارها و مساجد کوچکی در چهار جناح میدان بنا کرده‌اند و یک مسجد اختصاصی در ضلع شرقی میدان وجود دارد که با توجه به تزیینات منحصر به فرد، می‌توان آن را موزه‌ای از هنرهای بدیع معماری برشمرد.

حمام گنجعلی‌خان
یکی از مهمترین بناهای مجموعه، حمامی است که در ضلع جنوب میدان و در میانه بازار بزرگ کرمان واقع است و در سال 1020 قمری ساخته شده و معمار آن سلطان محمد، معمار یزدی بوده است.   

یکی از مهمترین بناهای مجموعه گنجعلی‌خان،حمام گنجعلی‌خان است

 حمام گنجعلی‌خان اثری بدیع از نقاشی‌ها، مقرنس کاری‌ها، کاشیکاری‌ها و گچ برهای زیبا همراه با استفاده از تزیینات سنگی بسیار ظریف است.

این حمام 26 متر طول 30 متر عرض و حدود 1300 متر مربع زیربنا دارد، که شامل سردر، دالان ورودی، رختکن، هشتی حدفاصل گرمخانه، خزینه، چال حوض، بخش خصوصی و تون است.

حمام گنجعلی‌خان تا حدود 60 سال پیش دایر بوده اما در حال حاضر کاربری گردشگری پیدا کرده و همه روزه به ویژه در ایام تعطیل، پذیرای بازدیدکنندگان بسیاری است.    

حمام  گنجعلی‌خان در ضلع جنوب میدان و در میانه بازار بزرگ کرمان واقع شده است

در این حمام مجسمه‌های مومی ملبس به لباس‌های سنتی مردم کرمان، صحنه‌هایی از استحمام به شیوه سنتی را به نمایش گذاشته‌اند.

در کنار این مجسمه‌ها وسایل مختلف حمام نیز نمایش داده می‌شود. این مجسمه‌ها در سال 1352 در دانشکده هنرهای زیبای تهران، طراحی و به این محل منتقل شدند.

میدان گنجعلی‌خان:
از دیگر آثاری که از مجموعه گنجعلی‌خان بر جای مانده، میدانی در بخش مرکزی شهر کرمان است که در حاشیه بازار بزرگ واقع شده و همانند میدان‌های نقش جهان در اصفهان و یا میرچخماق در یزد، در اطراف خود بعضی از عناصر شهری را گردآورده است.

در سه ضلع میدان گنجعلی‌خان بازار واقع شده و در ضلع دیگرش سرای گنجعلی‌خان قرار دارد.

یکی از آثار بر جای مانده از مجموعه گنجعلی‌خان، میدان گنجعلی‌خان است

  
وجود حمام، آب انبار، ضرابخانه و همجواری با بازارها و چهار سوق، این مجموعه به هم تنیده را کامل کرده است. طاق‌نماهای آجری، کاشیکاری، فضای سبز، حوض آب و دیگر آثار دیدنی، بر زیبایی این میدان افزوده اند.

 مسجد گنجعلی‌خان
مسجد در ضلع شرقی و در جوار سرای گنجعلی‌خان واقع شده است. ورودی آن از طریق طاق‌نماهای میدان است که ساده اجرا شده‌اند. در بدنه داخلی طاق‌نما تزیینات گچبری با طرح گره دیده می‌شود که تماشاگر را به خود جلب می‌کند.  

مسجد گنجعلی‌خان در ضلع شرقی و در جوار سرای گنجعلی‌خان واقع شده است

 
تاریخ احداث مسجد سال 1700 قمری است. نقشه گنبدخانه مربع است که در پاکار تبدیل به 8 و در مرکز گنبد تبدیل به نورگیر 12 ضلعی شده است. تمامی سطح داخلی گنبد با مقرنسکاری و تزیینات مرسوم دوره صفویه تزیین شده است.

ضرابخانه (موزه سکه)
این بنا در اواسط بازار غربی و در شمال میدان واقع است. نقشه آن چهار طاقی و به شکل 8 ضلعی و دارای گنبد مرکزی و ایوان های جانبی است. طاق‌ها و ایوان‌های ضرابخانه با گچبری‌های زیبایی تزیین گردیده است.

  موزه سکه مجموعه  گنجعلی جان،  یکی از معتبرترین موزه‌های سکه ایران است

این بنا از آثار اواخر دوره گنجعلی‌خان است و محل ضرب سکه و مسکوکات طلا و و نقره دولتی بوده و در حال حاضر انواع سکه‌های قدیمی در غرفه‌های آن به نمایش گذاشته شده و یکی از معتبرترین موزه‌های سکه ایران است.

طاق‌ها و ایوان‌های ضرابخانه با گچبری‌های زیبایی تزیین گردیده است

آب انبار:
این بنا در حد میانی بازار غربی قرارگرفته و دارای سردری زیبا با تزیینات مربوط به دوره صفویه است. تاریخ احداث آن 1029 قمری است. آب انبار به دستور علیمردان خان، پسر گنجعلی‌خان بنا شده و معمار آن استاد عبدالله بوده است.

آب انبار به دستور علیمردان خان، پسر گنجعلی‌خان بنا شده ساخته شده است

این آب انبار با دهلیزی طولانی و راه پله به پا آب راه دارد و مخزن آن در این قسمت واقع شده است. این محل یکی از معتبرترین آب انبارهای شهر در عصر خود تلقی می‌شده است.

سرای گنجعلی‌خان
در ضلع شرقی میدان و در محور آن سردر بلند و زیبایی وجود دارد که تاریخ احداث آن سال 1007 قمری است. ساختمان این سرا در دو طبقه احداث شده است.

در طبقه زیرین دکاکین و در طبقه بالا حجره‌های تجار ساخته شده‌اند. نمای این سرا دارای کاشیکاری معرق بوده است. طرح‌های مورد استفاده نقوش مرسوم عصر صفویه است که تحت تأثیر هنر نقاشی چین و مغول هستند.      

تاریخ احداث سرای گنجعلی‌خان، سال 1007 قمری است

 
نقشه سرا چهار ایوانی است که در ایوان‌های شرقی و شمالی و جنوبی تزییناتی از نوع گچبری و نقاشی وجود دارد و در دوره‌های بعدی ورودی‌هایی از طرفین شمال و جنوب به داخل آن گشوده‌اند که سرا را به بازارهای اختیاری و نمد مالی متصل می نماید.     

ساختمان  سرای گنجعلی خان در دو طبقه احداث شده است

 
بازار گنجعلی‌خان
این بازار خط مستقیمی است که در دو سوی آن دو دروازه ورودی و خروجی شهر یعنی دروازه ارگ و دروازه مسجد (وکیل) قرار دارد.

طول آن حدود 3 کلیومتر است و متشکل از کاروانسراها، سراها و تیمچه‌هایی است که همگی در دو راستای عمود بر هم جای گرفته‌اند.       

بازار مسگری در امتداد بازار کلاه مالی در ضلع شمالی و شرقی میدان گنجعلی‌خان قرار دارد

بخشی از بازار بزرگ کرمان در مجاورت مجموعه گنجعلی‌خان قرار دارد که بازار مسگری و بازار گنجعلی‌خان از آن جمله‌اند. بازار مسگری در امتداد بازار کلاه مالی در ضلع شمالی و شرقی میدان گنجعلی‌خان هستند که عناصری مثل ضرابخانه و آب انبار در آن قرار گرفته‌اند.

همچنین بازار جنوبی گنجعلی‌خان که حمام در اواسط آن قرار دارد و بخشی از بازار بزرگ (راسته بازار) را تشکیل می‌دهد و در امتداد بازار سراج‌هاست.

در تلاقی بازار غربی و جنوبی در گوشه جنوب غربی، چهار سوق بزرگ شکل گرفته که معماری این فضا در نوع خود کم نظیر است.  

منبع:tabnakbato.ir



دور دنیا با یک کلیک

• بزرگترین آب انبار تاریخی جهان (+عکس)

کلیسای دوئومو در میلان ایتالیا ( تصاویر)

مجموعه: مکانهای زیارتی ایران و جهان

کلیسای جامع میلان

کلیسای دوئومو (Duomo di Milano)
کلیسای جامع میلان (Milan Cathedral) یا دوئومو میلان (Duomo di Milano) نام کلیسای جامع شهر میلان واقع در میدان دلدوئومو است. کلیسای دوئومو  که ساخت آن پنج سده به درازا کشید، هم‌اکنون چهارمین کلیسای بزرگ دنیاست.

کلیسای دوئومو در ایتالیا

در جای کنونی کلیسای دوئومو، قصری بزرگ از زمان امپراتوری روم قرار داشت که پس از یک آتش‌سوزی در سال ۴۵۴ خورشیدی (برابر ۱۰۷۵) میلادی بی‌کاربرد ماند تا اینکه ساخت کلیسا در سال ۷۶۵ خ (برابر ۱۳۸۶ م) آغاز شد.

کلیسای دوئومو ساخت آن پنج سده به طول انجامید

کلیسای دوئومو چهارمین کلیسای بزرگ جهان است

ساخت کلیسای دوئومو در ۱۶ آبان ۷۶۵ خ (برابر ۲۰ می ۱۸۰۵ م) به دستور ناپلئون بناپارت پایان یافت و وی در آتجا بعنوان پادشاه ایتالیا تاجگذاری کرد. ازین‌رو تندیس بزرگی از ناپلئون در روبروی این کلیسا در میدان ساخته شده است.

کلیسای دوئومو از جاذبه های گردشگری ایتالیا

کلیسای دوئومو در میلان ایتالیا

درازای بنای کلیسای دوئومو ۱۵۷ متر، پهنا ۹۲ متر، بلندای درونی ۴۵ (سوم در جهان) و بیرونی ۵/۶۵ متر و بلندترین تقطه آن تندیسی نمادین از مریم به نام مدونینا و بلندای ۵/۱۰۶ متر است. ساختمانش از آجر و نمای آن از مرمر است. احتمال می‌رود در ساخت بنای کلیسای دوئومو از مسجد بی‌بی خانم سمرقند الگوبرداری شده باشد.

نمای داخلی کلیسای دوئومو

نمای جلوی کلیسای دوئومو بین سال‌های ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۹ بازسازی شد و هم‌اکنون دیگر بخش‌های نمای آن در حال بازسازی است. بازدید این کلیسا همه‌روزه رایگان است و برای رفتن به بام آن در سال ۲۰۱۰ می‌بایستی هزینه ۵ یورو از طریق پله و ۸ یورو با بالابر پرداخته شود.
منبع : parsacity.com



دور دنیا با یک کلیک

• جاذبه های توریستی و مذهبی ایتالیا
• کاخ پیتی در ایتالیا (+تصاویر)
• بناهای آسمان خراش قرون وسطی (+عکس)
• به سیسیل جزیره آتشفشانی ایتالیا خوش آمدید
• تصاویری از شهر باستانی پمپی در ایتالیا
• رویایی ترین دهکده های ساحلی ایتالیا

زیارتگاه چهار انبیاء، میزبان زائرانی از سه دین الهی ( تصاویر)

مجموعه: مکانهای زیارتی ایران و جهان

زیارتگاه چهار انبیاء

زیارتگاه چهار انبیاء در قزوین
آستان متبرک چهار انبیاء و امامزاده صالح (ع) شهر قزوین از اماکن زیارتی مشهور این شهر است که در کنار ارزش مذهبی از قدمت و اصالت تاریخی کهن نیز برخوردار است. گرچه قدمت بیشتر آثار و ابنیه تاریخی شهر قزوین مربوط به قرون پس از اسلام است و بخش اندکی از آن ها در اعصار پیش از ظهور اسلام ساخته شده اند با این حال، قدمت و اصالت تاریخی همان اندک آثار تاریخی قبل اسلام به حدی است که می توان از این آثار به عنوان نمونه های درجه یک تاریخ و فرهنگ رایج در سرزمینِ ایرانِ پیش از ظهور اسلام یاد کرد.

به این ترتیب یکی از کهن ترین زیارتگاه ها مقدس در نزد پیروان ادیان آسمانی یهود، مسیحیت و اسلام در ایران در شهر قزوین قرار دارد. بقعه " چهار انبیاء" یا "پیغمبریه" شهر قزوین که مدفن چهار تن از پیامبران بنی اسرائیل می باشد یکی از معدود آثار تاریخی و مذهبی پیش از ظهور اسلام و حتی پیش از ظهور مسیحیت است که زیارت آن نزد سه آیین الهی، ابراهیمی دارای ارزش دینی بسیار زیادی است.

 بقعه "چهار انبیاء" یا "پیغمبریه" در شهر قزوین قرار دارد

زیارتگاه چهار انبیاء که در کنار آستان مقدس امام زاده حسین(ع) معروف ترین و البته محبوب ترین اماکن زیارتی شهر قزوین محسوب می شوند، همه ساله به ویژه در فصل بهار و تعطیلات نوروز میزبان خیل کثیری از زائران علی الخصوص هموطنان عزیز از دیگر نقاط کشور و نیز پیروان دیگر ادیان است.

برای اهالی قزوین نیز زیارتگاه چهار انبیاء گذشته از اصالت تاریخی و جنبه فرهنگی، ارزش معنوی خاصی دارد به ویژه در مناسبت های مذهبی چون محرم و ایام فاطمیه مراسم عزا با شکوه خاصی در این مکان برگزار می شود که خود جلوه دیگری از گردشگری قزوین که گردشگری مذهبی باشد را به نمایش می گذارد.

«سلام»، «سلوم»، «سهولی» و «اقلیا» چهار اسم با ریشه عبری- سامی متعلق است به چهار پیامبری که در چهار انبیاء قزوین مدفون هستند. طبق روایت های تاریخی این چهار پیامبر الهی که سال ها مورد آزار و اذیت قوم بنی اسرائیل قرار گرفته بودند، تصمیم به مهاجرت به نواحی داخلی فلات ایران و ایالت "ماد" می گیرند. هدف از این مهاجرت که دست کم 2100 سال از آن می گذرد، رهایی از آزار و اذیت های قوم بنی اسرائیل، تبلیغ شریعت موسی(ع) و مهم تر از همه دادن بشارت میلاد مسیح به موحدان ایالت ماد بوده است. بعدها این چهار پیامبر در همین شهر از دنیا می روند ولی اینکه آیا علت مرگ این افراد طبیعی بوده و یا اینکه کشته شده اند؟ تاکنون در هیچ منبعی ذکر نشده است.

زیارتگاه چهار انبیاء مدفن چهار تن از انبیاء الهی است

تشخیص مرحوم کاشف الغطا از کتیبه عبری مقبره
در همین رابطه سید محمد مهدی حسینی از وقف نامه ای که مربوط به عصر صفویه است یاد می کند که در آن این زیارتگاه با عنوان یک مکان شریف ذکر شده است. کارشناس دفتر فنی سازمان میراث فرهنگی، در رابطه با پیشینه تاریخی این بنا می گوید: پیش تر از این، محلی که امروزه با عنوان چهارانبیاء شناخته می شود با عنوان "حوزه النبی" در قزوین معروف بوده و اعتقاد بر این بوده که مزاراتی در این نقطه وجود دارد که مربوط به بزرگان دین یهودیان است.

وی ادامه می دهد: در قرون بعدی کتیبه ای در این قبور یافت می شود که مردم عادی از خواندن آن ناتوان بودند به همین دلیل کتیبه نزد مرحوم کاشف الغطا می برند. ایشان تشخیص می دهند که این کتیبه حاوی متنی است به زبان عبری که به رسم الخط عربی نگاشته شده است و محتوای آن نیز مربوط می شود به هویت صاحبان قبور که جملگی آن ها را از پیامبران یهود می داند. وی همچنین از تذکره " چهار انبیاء" اثر محمد تقی قزوینی یاد می کند که گویا تنها منبع مستقل پژوهشگران در شناخت این چهار پیامبر الهی است.

مدفن نواده امام حسن مجتبی (ع)
گفته شده که در کنار حوض النبی مقبره ای دیگر نیز وجود داشته که منسوب به مسلمانان است و از صاحب این مقبره به عنوان یک علوی یاد شده است. مرحوم شیخ الاسلام قزوینی از این فرد علوی به عنوان صالح بن حسن از نوادگان امام حسن مجتبی (ع) یاد کرده است که گویا از همان تاریخی که پیغمبریه هنوز به حوض النبی معروف بوده مقبره این امامزاده در میان مردم به عنوان مزار علوی معروف بوده است. امروزه قبر این امامزاده نیز در جوار مقبره اصلی چهار انبیاء قرار دارد و البته قبر تعدادی از رجال نیز در فاصله نزدیک قبور متبرکه قرار دارد اما مردم غالبا این زیارتگاه را با نام چهار پیامبر یاد شده می شناسند.

زیارتگاه چهارانبیاء به لحاظ سبک های معماری اثری در خور ستایش است

زیارتگاه چهار انبیاء مجموعه ای از سبک های معماری اسلامی
زیارتگاه چهارانبیاء به لحاظ سبک های معماری نیز اثری در خور ستایش است. چنانکه جای جای این بنا ردی از سبک های متعدد معماری اسلامی را در خود دارد، اما در این بین معماری صفوی بیش از سایر سبک ها جلوه گری می کند. مسجد، مقبره و مدرسه ای که در کنار زیارتگاه  چهارانبیاء قرار دارد با هم مجموعه پیغمبریه را تشکیل می دهند که در این بین مسجد و مدرسه متعلق به دوره صفویه است و بنای فعلی بقعه نیز در اواسط دوره قاجاریه ساخته و مرمت شده است.

برگزاری مراسم آخر ماه در زیارتگاه چهار انبیاء
زیارتگاه چهارانبیاء قزوین در پایان هر ماه قمری میزبان زائرانی است که برای تبرّک، ماه جدید قمری را با زیارت این بقعه آغاز می کنند. این مراسم که غالبا توسط خانم ها اجرا می شود در استان ها و شهرهای همجوار قزوین به ویژه تهران و کرج نیز شناخته شده است به گونه ای که تعداد زیادی از زائران آخر ماه بقعه چهارانبیاء خانم هایی از شهرهای مختلف استان البرز و تهران هستند.

سنت زیارت آخر ماه در پیغمبریه تا روزهای نخست ماه بعدی همچنان ادامه دارد، این سنت کهن در اصل همان رسم " امامزاده گُرُشماق" است که به ترکی به معنای دید و بازدید با امامزاده است.
"امامزاده گُرُشماق" بر جای مانده از سنت زنان اشرافی دربار صفویه بوده که در مجاورت بنا در کاخ شاه صفوی مستقر بودند، چنانکه در عصر صفوی دری مخصوص ورود و خروج زنان دربار به این مقبره تعبیه شده بود که امروزه دیگر اثری از آن وجود ندارد.

گردشگری مذهبی
حرم چهار انبیاء قزوین می تواند یکی از بهترین گزینه ها برای علاقمندان گردشگری مذهبی در مناسبت های مختلف مذهبی باشد. گردشگران می توانند در این زیارتگاه ضمن رهایی از رنج سفر و آسودن از خستگی های زندگی شهری و بهره بردن از ایام تعطیلات نوروز، یاد مصائب اهل بیت عصمت و طهارت را نیز گرامی بدارند، ضمن این که مراسم عزای حضرت زهرا(س) هر ساله در حسینه زیارتگاه چهار انبیاء با شکوه و خلوص خاصی برگزار می شود.

هموطنان با توجه به اینکه از کدام یک از ورودی ها وارد شهر قزوین می شوند، می توانند با پیمودن مسیر مستقیم از دروازه رشت و یا میدان مینودر به سمت ضلع جنوبی سبزه میدان به این زیارتگاه مقدس و البته سایر مجموعه زیارتگاه های مذهبی شهر قزوین مانند: امامزاده حسین، امامزاده اسماعیل دسترسی پیدا کنند.

منبع : mehrnews.com

با مسجد سلیمیه، یکی از زیباترین مساجد جهان آشنا شوید! ( تصاویر)

مجموعه: مکانهای زیارتی ایران و جهان

مسجد سلیمیه

مسجد سلیمیه، یکی از زیباترین مساجد جهان

مسجد و مجموعه سلیمیه در شهر ادیرنه یکی از آثار گزیده معماری دوره عثمانی در ترکیه است که در مرکز استان ادیرنه در بخش اروپایی ترکیه ساخته شده‌است.

مسجد سلیمیه - ادیرنه ترکیه

مسجد «سلیمیه» نمونه عالی از معماری اسلامی و یکی از جاذبه‌های گردشگری ترکیه است. این بنا در قرن شانزدهم ساخته شد و یکی از مساجد معروف دوره عثمانی است. طراحی ساده‌، المان‌های اسلامی و سبک معماری کم‌نظیر مسجد سلیمیه موجب شده پس از قرن‌ها هنوز مورد ستایش بینندگان قرار گیرد.

مسجد سلیمیه در شهر ادیرنه ترکیه قرار دارد

مسجد سلیمیه یکی از مساجد معروف دوره عثمانی است

مسجد سلیمیه در قرن شانزدهم ساخته شد

 معمار مسجد سلیمیه، معمار سنان، معمار رسمی دربار پادشاهان عثمانی بوده‌است. این مجموعه در دوره سلطنت سلطان سلیم دوم عثمانی ساخته شده‌است. آغاز ساخت مسجد سلیمیه طبق کتیبه‌ای که در این مجموعه موجود است به سال ۹۷۶ هجری قمری (۱۵۶۸ میلادی) برمی‌گردد و طبق پیش‌بینیها قرار بود ساخت این مسجد در روز ششم آذر سال ۹۵۳ خورشیدی به اتمام برسد اما در تاریخ ۲۳ اسفند سال ۹۵۳ به افتتاح رسیده‌است.

مسجد سلیمیه در زمینی به مساحت ۲۴۷۵ متر مربع بنا شده است

مسجد سلیمیه، یکی از زیباترین مساجد جهان

ویژگیهای مسجد سلیمیه
مسجد سلیمیه در زمینی به مساحت ۲۴۷۵ متر مربع بنا شده و زیربنای مسجد نیز ۱۶۲۰ متر مربع است. مساحت کل این مجموعه ۲۲ هزار و ۲۰۲ متر مربع است. ارتفاع گنبد مسجد سلیمیه ۴۳،۲۸ متر و قطر دهانه آن ۳۱،۳۰ متر است. گنبد روی یک پایه هشت ضلعی بنا شده‌است. چهار گنبدک در گوشه‌ها و یک نیم‌گنبد در محراب در مقاوم‌سازی گنبد اصلی بنا نقش دارند.

نمای داخلی مسجد سلیمیه

نمای داخلی مسجد سلیمیه

گبند مسجد سلیمیه ۳۲ پنجره کوچک داشته و در بخشهای زیرین گنبد نیز ۶ ردیف پنجره وظیفه تأمین روشنایی این مسجد را برعهده دارند. مسجد سلیمیه چهار مناره دارد و هر مناره دارای سه شرفه ۳۸۰ سانتیمتری دارد. ارتفاع مناره‌ها ۷۰،۸۹ متر است. این مسجد از لحاظ هنر مرمرتراشی، کاشیکاری و خوشنویسی نیز حائز اهمیت است. کاشیهای مسجد ساخت ایزنیک ترکیه‌ است. بخشی از کاشیهای این مسجد در زمان جنگهای عثمانی با روسیه در سالهای ۱۸۸۷-۱۸۸۸ از طرف میخائیل اسکوبلف ژنرال روسی به مسکو منتقل گردید. مسجد سلیمیه در تاریخ ۲۸ ژوئن سال ۲۰۱۱ در جلسه کمیته میراث جهانی یونسکو در پاریس وارد لیست میراث جهانی گردید.

گردآوری : بخش گردشگری بیتوته

منابع : 

fa.wikipedia.org

tabnak.ir



دور دنیا با یک کلیک

• آرامگاه سید محمد اندرابی از نوادگان امام موسی کاظم (ع) (+عکس)
• آستان مقدس حضرت محمد هلال بن علی (ع)
• آشنایی با مسجد متحرک-آلمان
• بقعه امامزاده عبد الله (ع)
• علمای مدفون در کاظمین
• عکسهای قدیمی و تاریخچه حرم امام رضا

اطلاعاتی کامل راجع به مسجد النبی ( تصاویر)

مجموعه: مکانهای زیارتی ایران و جهان

مسجد النبی

آشنایی با مسجد النبی

مسجدالنبی در قلب شهر مدینه منوره در عربستان واقع شده است که 597 متر بالاتر از سطح دریا قرار دارد. مسجدالنبی پس از مسجد قبا دومین مسجدی است که توسط رسول خدا (ص) بنا شد که گفته می شود بنای آن 7 ماه یا یک سال به طول انجامید.

ساخت مسجد النبی

در هنگام ورود پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) به مدینه، بزرگان و شیوخ قبایل مایل بودند آن حضرت نزد ایشان سکونت کند تا این افتخار را از آن خود کنند، اما رسول خدا (صلی الله علیه و آله) فرمودند: هر جا که شتر من بر زمین بخوابد، همان جا منزل خواهم کرد. پس راه شتر را بازگذاشتند تا آن که بر در خانه بَنی مالِک بنِ نَجّار بر زمین خُفت. آن زمین متعلق به دو کودک یتیم بود که در آن خرما می خشکاندند. پیامبر (صلی الله علیه و آله) زمین را از معاذ بن عفراء که سرپرستی آن دو طفل را بر عهده داشت، خرید و در آن مسجدی ساخت که اساس مسجد فعلی است.

مسجدالنبی در قلب شهر مدینه منوره در عربستان واقع شده است

ابوایوب انصاری بُنِه ی پیامبر (صلی الله علیه و آ‌له) را با خود به خانه برد و پیامبر (صلی الله علیه و آله) تا هنگامی که حجره ای برایش ترتیب دادند، نزد ابوایوب انصاری ماند. آن حضرت به همراه مسلمانان در ساخت مسجد مشارکت فرمود. مساحت مسجد النبی در دوران پیامبر گرامی اسلام (صلی الله علیه و آله) معادل 1050 متر مربع بود. کف مسجد با ماسه و سقف آن با ساقه های نخل پوشانده شد و ستون های آن از تنه ی درختان خرما بود.

قبله ی مسجدالنبی تا قبل از جنگ بدر به مدت 16 ماه به سمت بیت المقدس بود که به فرمان خدا به سمت مکه تغییر یافت. در همین دوره به دستور پیامبر (صلی الله علیه و آله) مکانی در سمت شرقی مسجد برای استراحت و اسکان فقرای مدینه و رهگذران در راه مانده اختصاص داده شد که به «صُفّه» موسوم گردید.

قبله ی مسجدالنبی تا قبل از جنگ بدر به مدت 16 ماه به سمت بیت المقدس بود

توسعه و آبادانی مسجدالنبی
پس از پیامبر اکرم (ص) خلفای راشدین یکی پس از دیگری به گسترش و آبادانی مسجدالنبی اقدام کردند و علاوه بر مساحت درونی و بیرونی، درهایی به آن افزودند و جدیدترین تزئینات معاصر خود را در این مسجد به کار می بردند و بر زیباییها و جلوه های تزئینی آن می افزودند.

اما با توجه به همه گستردگیهایی که طی سالهای متمادی پس از پیغمبر (ص) انجام شد، بیشترین توسعه مسجدالنبی از سال 1405 آغاز شد که به طور کامل تعمیر و بهبود یافت و مساحت آن از 165 هزار و 500 متر مربع که 257 هزار نمازگزار در آن می توانستند به اقامه نماز بپردازند، طی طرحی به 400 هزار و 500 متر مربع با گنجایش 650 هزار نمازگزار رسید.

اینک این حرم دارای 81 در و 27 قبه متحرک در سطح است که به طرز زیبا و به شکل دایره بوده و وزن هرکدام به 80 تن می رسد. دستگاههای برق رسانی جدید ایستگاههای پستی و تهویه هوا نیز در این محوطه مشاهده می شود. وجود ایستگاههای موتر که به منظور حمل و نقل زائران تعبیه شده، مساحتی در حدود 390 هزار متر مربع را به خود اختصاص داده که 4 هزار و 500 واسطه نقلیه می توانند در آن رفت و آمد کنند. علاوه بر اینها تلویزیونهای ثابت و متحرک به همراه دستگاههای حساس هشداردهنده و شبکه های تلفنی نیز به منظور آسایش و راحتی زائران در این محوطه تعبیه شده است.

نمای داخلی مسجد النبی

اماکن و اشیای مشهور مسجد النبی
- خانه / مرقد پیامبر(ص)
حجره/ خانه پیامبر(ص) در شرق مسجدالنبی بوده که محل دفن آن حضرت نیز هست و در توسعه‌های بعدی مسجد، به مسجد ملحق شد.

- مدفن حضرت فاطمه(س)
اهل سنت غالبا محل دفن حضرت فاطمه(س) را بقیع می‌دانند، اما بنابر بیشتر روایات شیعه، محل دفن، خانه او است که اکنون جزو مسجدالنبی است. برای نمونه، در روایتی از امام صادق در این باره آمده است: «فاطمه _ سلام الله علیها در خانه خویش دفن شد که[بعدها]عمر بن عبدالعزیز آن را به مسجد ملحق کرد.»علمای شیعه نیز هرچند به گونه یقینی در این باره اظهار نظر نکرده‌اند، احتمال قوی داده‌اند که مدفن حضرت فاطمه اکنون جایی در مسجدالنبی است.

- ابواب مسجد النبی
ابواب یا درهای مسجد النبی از موضوعاتی است که در منابع مکتوب مدینه‌شناسی مبحث مفصلی را به خود اختصاص داده است. از قرن اول هجری تا دوران معاصر، شمار درهای مسجد همواره در حال تغییر بوده است.

مسجد النبی در آغاز سه درب داشته است:
- پیش از تغییر قبله از بیت المقدس به مکه، دری در سوی جنوب داشته که بعد از تغییر قبله این در بسته شده و به جای آن دری دیگر در شمال مسجد باز شده است.

- درِب معروف به «باب الرحمه»، «باب عاتکه» و «باب النبی» در سمت غرب مسجد. این در رو به روی خانه زنی از مهاجران بوده و بدین رو به نام او خوانده می‌شده است. به این درب، باب السوق نیز می‌گفته‌اند. سبب نامگذاری آن به باب النبی آن است که پیامبر(ص) از این در وارد مسجد می‌شده است. علت نامگذاری درب به «رحمت» ماجرایی است که بر اساس آن، مردی از این در به مسجد وارد شد و از پیامبر درخواست کرد تا برای باران دعا کند و پس از دعای پیامبر باران به شدت بارید.

- درب سمت شرق مسجد معروف به باب عثمان و باب جبرئیل. این درب رو به روی خانه عثمان بن عفان بوده است. گویند جبرئیل در این مکان در روز جنگ بنی قریظه بر پیامبر نازل شد.
در توسعه‌های مختلف در طول تاریخ، دربهایی بر مسجد افزوده و گاه برخی درها مسدود شد. هم اکنون، مسجد حدود ۸۶ درب دارد.

ستونهای مسجد النبی
از دیرباز، ستونهای مسجد النبی یکی از موضوعات منابع مدینه‌شناسی بوده است. در منابع عربی به این ستونها اسطوانه و اساطین می‌گویند. در این میان، برخی ستونها به دلایلی شهرت یافته‌اند که برخی از آنها عبارتند از:

- ستون حنّانه
گویند پیامبر(ص) هنگام خطبه‌های جمعه بدین ستون تکیه می‌داد و چون منبر مسجد را ساختند، این ستون را ترک کرد. بنابر برخی روایات، ستون به سبب فراغ پیامبر ناله‌ای سر داد و این باعث شهرت آن گشت. ستون از نخل بود و آن را دفن کردند. هم اکنون ستونی دیگر بر جایش قرار دارد.

- ستون توبه
ستون توبه یا ستون ابو لبابه که دومین ستون از سمت حجره یا قبر شریف و چهارمین ستون از سمت منبر است. علت اشتهار این ستون ماجرایی است که برای ابولبابه رفاعة بن المنذر پیش آمد. او به سبب خیانتی که در ماجرای بنی قریظه به پیامبر کرد، ده روز خود را به ستون مسجد النبی بست تا این که سرانجام آیه ای(سوره الأنفال، آیه۲۷) در قبول توبه او نازل شد.

منبر پیامبر در مسجد النبی

- ستون محرس
نام دیگر این ستون، ستون امیر المومنین علی بن ابی طالب است. در علت نام‌گذاری این ستون گفته‌اند که در آغاز حضور پیامبر(ص) در مدینه که بیم سوء قصد به جان پیامبر(ص) وجود داشت، امام علی(ع) در کنار این ستون می‌نشست و از پیامبر(ص) حراست و نگهبانی می‌کرد تا اینکه آیه ۶۷ سوره مائده نازل شد و پیامبر(ص) علی را از این کار بازداشت. نقل شده که امام علی(ع) در کنار این ستون نماز می‌خواند.

مِنبر پیامبر
پیامبر­اکرم(ص)در آغاز، هنگام سخنرانی در مسجد مدینه به درخت خرما تکیه می‌­داد. سپس در سال هفتم یا هشتم هجری منبری برای ایشان ساخته شد. این منبر دو پله و جایی برای نشستن داشت و روایاتی از پیامبر(ص) در فضیلت آن در منابع ذکر شده است. همین منبر پس از وفات پیامبر در مسجد ماند و خلفا و حاکمان مدینه در دوره‌های بعدی تنها تغییراتی در آن دادند از جمله معاویة بن ابی سفیان، چهار پله دیگر بر آن افزود. در دوره عباسی نظر به قدمت منبر، آن را عوض کردند و منبری دیگر بر جایش نهادند. منبری که امروزه در مسجد النبی وجود دارد، به دستور سلطان مراد عثمانی در سال ۹۹۸ق. ساخته شد. این منبر دوازده پلّه دارد و یک اثر تاریخی و هنری محسوب می‌گردد.

منبر پیامبر در مسجد النبی

محراب‌های مسجد النبی
در مسجد النبی چند محراب وجود داشته یا دارد که مشهورترین آنها در ذیل آمده است. گفتنی است که دو محراب دیگر در سمت قبله یکی محراب عثمانی منسوب به سلاطین عثمانی که هم اکنون امام مسجد در آنجا می‌ایستد و نماز را امامت می‌کند و دیگری محراب سلیمانی(ساخته شده در: ۸۶۰ق.) به نام سلطان سلیمان عثمانی نیز هم اکنون در مسجد وجود دارد.

- محراب پیامبر
در مسجد النبی جایی است که محرابی بر آن ساخته‌اند؛ اما پیامبر اکرم(ص) محرابی در مسجد نداشته و این محراب در سالهای بعد از او و گویا در زمان عمر بن عبدالعزیز در محلی که پیامبر نماز می‌گزارد، ساخته شد و احترام و قداست این محراب به همین سبب است.

نمای داخلی مسجد النبی

- محراب تهجّد
محراب تهجّد، که هم اکنون موجود نیست، مکانی در کنار ستونی با همین نام بوده است. پیامبر اکرم(ص) برای نماز شب و تهجد(عبات و شب زنده‌داری) کنار این ستون می‌ایستاده و در قرون بعدی، به یاد و احترام پیامبر(ص)، محرابی در اینجا ساختند که به محراب تهجد معروف شهرت یافت و در دوره آل سعود، آن را برچیدند.

- محراب فاطمه(س)
این محراب در جنوب محراب «تهجّد»، داخل مقصوره، یا خانه حضرت فاطمه(س) قرار دارد که به مسجد ملحق شده است و نمای آن از پشت پنجره­‌های فعلی مسجد پیدا است. در روایات از این محراب یاد شده از جمله: امام حسن مجتبی(ع) فرموده است: «مادرم فاطمه را شب جمعه ای در محرابش دیدم که تا صبح ایستاد و نام مردان و زنان مؤمن را به زبان آورد و برایشان دعا کرد. گفتم: مادر! چرا برای خود دعا نکردی؟ فرمود: پسرم! اوّل همسایه و سپس اهل خانه.»

گردآوری: بخش گردشگری بیتوته

منابع:

rasekhoon.net

avapress.com

fa.wikishia.net



دور دنیا با یک کلیک

• آشنایی با بقعه اما‌مزاده معصوم (ع)
• بهشت های آسمانی در یونان+عکس
• مسجد النبی، این بار در قزوین!
• مسجد پیرزن / عجیب ترین مسجد ایران و جهان
• معرفی امامزاده جعفر (ع) دامغان
• 10 آرامگاه مشهور در سراسر جهان +عکس