عالی قاپو، رفیع ترین بنای عهد صفوی

مجموعه: مکانهای تاریخی ایران

کاخ عالی قاپو عمارتی است که در غرب میدان نقش جهان اصفهان و روبروی مسجد شیخ لطف اله سر بر افراشته و به عنوان یکی ازمهمترین شاهکاره ی معماری اوائل قرن یازدهم هجری از شهرتی عالم‌گیر برخوردار است .

تاریخ ساخت بنا به 1054 هـ.ق باز می گردد و بانی آن بانی : شاه عباس اول می باشد.

این قصر دروازه مرکزی و مدخل کلیه قصرهایی بود که در دوران صفویه در محدوده میدان نقش جهان بنا شده بودند .

عالی قاپو مرکب از دوکلمه عالی و قاپو است که با هم به معنای « سر در بلند » یا « درگاه بلند» هستند. اسامی دیگر آن علی قاپو ، دولتخانه مبارکه نقش جهان و قصر دولتخانه می باشند.

از زیر سر در بلند کاخ که تمامأ با سنگ ساخته شده به قصر وارد می شویم و به وسیله پلکانی که در دو طرف تعبییه شده اند به طبقات فوقانی می‌رسیم .

عالی قاپو دارای پنج طبقه است که هر طبقه آن تزئینات ویژه‌ای دارد در طبقه همکف دو تالار وجود دارد که در آن روزگار به امور اداری و دیوانی اختصاص داشت ، در طبقه سوم ایوان بزرگی است که بر هجده ستون بلند و رفیع ،استوار است و در وسط این ایوان حوض زیبایی از مرمر وجود دارد .

آنچه عالی قاپو را در عداد آثار با شکوه و بسیار نفیس قرار داده است اثر هنرمند معروف عصر صفوی رضا عباسی یعنی گچبریهای آخرین طبقه است که تالار آن به اتاق موسیقی یا اتاق صوت نیز معروف است .

در این قسمت از کاخ شکل انواع جام و صراحی در دیوار تعبییه شده است که این اشکال علاوه بر نمایش زیبایی و خلاقیت و ابتکار هنرمندان گچکار برای این بوده است که انعکاس حاصل از نغمه‌ها ی نوازندگان به وسیله این اشکال گرفته شود و صداها طبیعی و بدون انعکاس صوت به گوش برسند .

به طورکلی بنای عالی قاپو به عنوا ن یک بنای تشریفاتی خوش ساخت و زیبا دستاورد دیگری از هنر معماری دوران صفویه است .



دور دنیا با یک کلیک

• تحت جمشید،مجموعه ای از کاخهای با شکوه
• شاهکارهایی که ایران را بیشتر به جهان شناساند
• عالی قاپو یکی از آثار زیبای اصفهان
• با زیباترین کاخ های ایرانی آشنا شوید!
• سفر به دنیای درون کاخ عالی قاپو
• سی و سه پل یکی از آثار زیبای اصفهان

برج زیبای آزادی را بهتر بشناسیم

مجموعه: مکانهای تاریخی ایران

برج آزادی نماد شهر تهران است که در سال ۱۳۴۹توسط معمار ایرانی، حسین امانت به یادبودجشن‌های ۲۵۰۰ساله شاهنشاهی ایران طراحی و ساخته‌شد. این برج، تا قبل از انقلاب ۱۳۵۷ به نام «برج شهیاد» معروف بود هم اکنون به «برج آزادی» معروف گردیده‌است.

در مراسم آغاز به کار این برج که در سمت غرب شهر تهران قرار دارد محمدرضا شاه پهلوی و همسرش شهربانو فرح دیبا حضور داشتند و منشور حقوق بشر کوروش بزرگ (نخستین نوشته حقوق بشر از کوروش کبیر، پادشاه هخامنشی) برای نخستین بار در این مکان پرده‌برداری شد.

برج آزادی در ا یران، نمونه ‌ای از نماد و نشانه‌های شهری به طراحی و اجرای حسین امانت است که معماری شاخص آن، تلفیق طاق‌های معماری قبل و بعد از اسلام و تبدیل آن به نمادی زیبا به لحاظ معماری است. در این طرح، معمار حتی به جزئیات اجرای بنا و نحوه چیدمان سنگ‌های نماد دقت وافری مبذول داشته تا در نهایت جز جز اجزا به کل واحدی بدل گردند

تاریخچه

تاریخچه برج آزادی به سال ۱۳۴۵ هجری شمسی بر می‌گردد. در این سال طرح یک نماد معرف ایران بین معماران ایرانی به مسابقه گذاشته شد و در نهایت طرح مهندس حسین امانت‌، بیست و چهار ساله و فارغ‌التحصیل دانشگاه تهران برنده و برای ساخت انتخاب شد.

عملیات بنا برج آزادی در یازدهم آبان ۱۳۴۸ خورشیدی آغاز شد و پس از بیست و هشت ماه کار، در ۲۴ دیماه ۱۳۵۰ با نام برج شهیاد به بهره برداری رسید.

معماری برج آزادی تلفیقی از معماری دوران هخامنشی، ساسا نی و اسلامی است. این بنای سه طبقه دارای چهار آسانسور و دو راه پله و ۲۸۶ پلکان است. در محوطه زیرین آزادی چندین سالن نمایش، نگارخانه، کتابخانه، موزه و... قرار دارد. طول این بنا ۶۳ متر، ارتفاع آن از سطح زمین ۴۵ و ارتفاع از کف موزه ۵ متر است. [۴] گفته می‌شود در ساخت برج آزادی چهل و شش هزار قطعه سنک بریده و پرداخت شده به کار رفته‌است.

نمای برج آزادی

میدان آزادی از نمای قائم (تصویر ماهواره‌ای) دارای نمایی مستطیل شکل است. در تصویر افقی از روبرو، به مانند یک سرباز هخامنشی تصور می‌شود.

دوست دارید با پل خواجو آشنا بشوید

مجموعه: مکانهای تاریخی ایران

گفته مورخان؛ معلوم گردیده که در جای کنونی پل خواجو ، پل دیگری وجود داشته که قابل استفاده نبوده است.

از این رو شاه عباس دوم دستور داد؛ پلی بر روی زاینده رود، نزدیکی باغ سعادت آباد و عمارت آینه خانه ساخته شود. بعدها در وسط این پل، ساختمان مخصوصی که به نام بیگلربیگی شهرت دارد بنا شد.

این پل که طولش حدود 150 متر و عرضش حدود 14 و معبر آن نیز حدود 6 متر می‏باشد از سنگ و آجر ساخته شده و 21 جوی و 26 چشمه دارد.

این پل از حیث معماری و استحکام، از نظر آنوبانینی بی اندازه زیبا و بی نظیر است و شامل چهار طبقه در دو طرف داخلی معبر فوقانی می باشد که هر طرف 51 غرفه بزرگ و کوچک دارد. جلو هر سقف و دیوار، پیش آمدگی و فرو رفتگی وجود دارد که اگر تخته‏ای با اندازه دهانه پل ها بگذارند آب رودخانه بالا آمده و مدتی ذخیره می‏شود.

این پل علاوه بر اینکه برای عبور و مرور قوافل و عابران ساخته شده بود، برای تفرج و گردش مردم و پادشاه نیز مستعد بوده است.

چنانچه از قصص خاقانی نقل شده، در سال 1060 ه.ق. که پل ساخته شد؛ بعد از تعطیلات نوروز آن سال به فرمان شاه عباس دوم، پل را تزیین و چراغانی کردند و هر یک از غرفه‏های آن را یکی از امراء و بزرگان تزیین کردند و برای جشن مهیا نمودند.

هم اکنون اطراف پل مانند قدیم، در ایام بهار و تابستان و روزهای تعطیل، از گردشگاههای مهم اصفهان بوده و بعضی روزها به حدی جمعیت زیاد است که راه عبور و مرور در طبقه دوم تقریبا مشکل می‏شود.

این پل را به اسامی: بابا رکن الدین، خواجو، گبرها، شیراز، حسن آباد و پل شاهی نیز خوانده‏اند.

نامیدن آن به پل خواجو به مناسبت این است که در مجاورت محله خواجو ساخته است.

به طور کلی وجود تزئینات کاشیکاری فراوان و پشت بغل های چشمه های پایین و غرفه های بالا و نمای غرفه های طرفین با کاشیهای الوان، پل خواجو را در شمار آثار بسیار ممتاز اصفهان قرار می دهد، به طوری که کلیه سیاحان و جهانگردانی که در دوره های مختلف به اصفهان آمده اند زیبایی های پل خواجو را وصف کرده و آن را در زمره شاهکارهای مسلّم معماری ایرانی-اسلامی به شمار آورده اند.



دور دنیا با یک کلیک

• تحت جمشید،مجموعه ای از کاخهای با شکوه
• کلیسای وانک زیباترین کلیسای جلفای اصفهان
• بازار وکیل یکی ازبازار های سنتی و تاریخی
• سرای زیبای مشیر در شیراز
• میدان امام درخشنده ترین نگین عصر صفوی
• پاسارگاد آثار باستانی برجای‌مانده از دوران هخامنشی

تحت جمشید،مجموعه ای از کاخهای با شکوه

مجموعه: مکانهای تاریخی ایران

تخت جمشید ،مجموعه ای از کاخهای بسیار باشکوهی است که ساخت آنها در سال ب512 قبل از میلاد آغاز شد و اتمام آن 150 سال به طول انجامید.

تخت جمشید در محوطة وسیعی واقع شده که از یک طرف به کوه رحمت و از طرف دیگر به مرودشت محدود است . این کاخهای عظیم سلطنتی در کنار شهر پارسه که یونانیان آن را پرسپولیس خوانده اند ساخته شده است .

تخت جمشید نام امروزی «پارسه» است. «پارسه» از زبان پارسی باستان است و یونانیان آن را پِرسپولیس (به یونانی یعنی «پارسه شهر») خوانده‌اند.این بنا را تخت جمشید یا قصر شاهی جمشید پادشاه اسطوره‌ای ایران مینامند که در شاهنامه فردوسی آمده است.

ساختمان تخت جمشید در زمان داریوش اول در حدود 518 ق . م ، آغاز شد. نخست صفه یاتختگاه بلندی را آماده کردند و روی آن تالار آپادان و پله های اصلی و کاخ تچرا را ساختند .

پس از داریوش ، پسرش خشایارشا تالار دیگری را بنام تالار هدیش را بنا نمود و طرح بنای تالار صد ستون را ریخت . اردشیر اول تالار صد ستون را تمام کرد . اردشیر سوم ساختمان دیگری را آغاز کرد که ناتمام ماند . این ساختمانها بر روی پایه هایی ساخته شــده که قسمتـی از آنها صخره های عظیم و یکپارچه بوده و یا آنها را در کوه تراشیده اند .

اسناد تخت جمشید و کارگران مزد بگیر

در اواخر سال 1312 شمسی براثر خاکبرداری در گوشة شمال غربی صفه تخت جمشید قریب چهل هزار لوحه های گلی به شکل و قطع مهرهای نماز بدست آمد .

بر روی این الواح کلماتی به خط عیلامی نوشته شده بود . پس از خواندن معلوم شد که این الواح عیلامی اسناد خرج ساختمان قصرهای تخت جمشید می باشد . از میان الواح بعضی به زبان پارسی و خط عیلامی است .

از کشف این الواح شهرت نابجایی را که می گفتند قصرهای تخت جمشید مانند اهرام مصر با ظلم و جور و بیگار گرفتن رعایا ساخته شده باطل گشت .زیرا این اسناد عیلامی حکایت از آن دارد که به تمام کارگران این قصرهای زیبا ، اعم از عمله و بنا و نجار و سنگتراش و معمار و مهندس مزد می دادند و هر کدام از این الواح سند هزینة یک یا چند نفر است .

کارگرانی که در بنای تخت جمشید دست اندرکار بودند ، از ملتهای مختلف چون ایرانی و بابلی و مصری و یونانی و عیلامی و آشوری تشکیل می شدند که همة آنان رعیت دولت شاهنشاهی ایران بشمار می رفتند .

گذشته از مردان ، زنان و دختران نیز به کار گل مشغول بودند . مزدی که به این کارگران می دادند غالباً جنسی بود نه نقدی ، که آنرا با یک واحــد پـول بابلی به نام « شکــل » سنجیده و برابر آن را به جنس پرداخت می کردند . اجناسی را که بیشتر به کارگران می دادند و مزد آن محسوب می شدعبارت از : گندم و گوشت .

اسکندر مقدونی در یورش خود به ایران در سال 331 قبل از میلاد، آنرا به آتش کشید.

تاریخنگاران در مورد علت این آتش سوزی اتفاق رای ندارند. عده ای آنرا ناشی از یک حادثه غیر عمدی میدانند ولی برخی کینه توزی و انتقام گیری اسکندر را تلافی ویرانی شهر آتن بدست خشایار شاه علت واقعی این آتش سوزی مهیب میدانند.

تصویری از عظمت کاخها

ازآنچه امروز از تخت جمشید بر جای مانده تنها می توان تصویر بسیار مبهمی از شکوه و عظمت کاخها در ذهن مجسم کرد. با این همه می توان به مدد یک نقشه تاریخی که جزئیات معماری ساختمان کاخه در آن آمده باشد و اندکی بهره از قوه تخیل، به اهمیت و بزرگی این کاخه پی برد.

نکته ای که سخت غیر قابل باور می نماید این واقعیت است که این مجموعه عظیم و ارزشمند هزاران سال زیر خاک مدفون بوده تا اینکه در اواخر دهه1310خورشیدی کشف شد.

چیزی که در نگاه اول در تخت جمشید نظر بیننده را به خود جلب می کند، کتیبه ها و سنگ نو شته های گذر خشایارشاه است که به زبان عیلامی و دیگر زبانهای باستانی تحریر شده است. از این گذر به مجموعه کاخهای آپادانا می رسیم، جائی که در آن پادشاهان بار میدادند و مراسم و جشنهای دولتی در آن برگذار می شد.

مقادیر عمده ای طلا و جواهرات در این کاخها وجود داشته که بدیهی است در جریان تهاجم اسکندر به غارت رفته باشد.

تعداد محدودی از این جواهرات در موزه ملی ایران نگهداری می شود. بزرگترین کاخ در مجموعه تخت جمشید کاخ مشهور به "صد ستون" است که احتمالا یکی از بزرگترین آثار معماری دوره هخامنشیان بوده و داریوش اول از آن به عنوان سالن بارعام خود استفاده می کرده است.

تخت جمشید در 57 کیلومتری شیراز در جاده اصفهان و شیراز واقع شده است.



دور دنیا با یک کلیک

• عالی قاپو، رفیع ترین بنای عهد صفوی
• دوست دارید با پل خواجو آشنا بشوید
• بازار وکیل یکی ازبازار های سنتی و تاریخی
• باغ ارم یکی از مکان های دیدنی شیراز
• سی و سه پل یکی از آثار زیبای اصفهان
• مسجد جامع یزد؛بلندترین مناره جهان

دروازه با شکوه باغ ملی در تهران

مجموعه: مکانهای تاریخی ایران

این دروازه با شکوه آجری را که با کاشی های هفت رنگ تزیین گردیده است در سال 1922 به دستور رضا خان ساخته اند , رضاخان در این زمان وزیرجنگ بود.

این بنا یک ساختمان قدیمی دوران قاجاراست که چند صد متر به سمت شمال امتداد دارد و از فضای بین آن برای سالهای طولانی به عنوان زمین رژه ارتش بزرگ ( میدان مشق )استفاده می کرده اند .

در سمت راست دروازه جایگاههای افسران پلیس قرار دارد که آنرا در زمان سلطنت رضا شاه به شیوه هخامنشی جدید ساخته اند, در سمت چپ موزه ای قرار دارد که احداث آن در سال 1967به پایان رسید و نیز وزارت امور خارجه هم در این محل قرار دارد.

جدا از کتیبه های متعددی که بر روی دروازه قرار دارند , کاشی کاریهایی نیز دردو طرف دروازه وجود دارند که بر روی آنها توضیحاتی راجب به وسایل جنگی از قبیل توپ و تفنگها و سربازان نوشته شده است.

کتیبه اصلی بر بالای طاق واقع شده است ودربالای آن اتاقی قرار دارد که موسیقی نظامی را در آنجا می نواختند. کتیبه دیگر بیان می کند که دروازه ساخته شده از آهن آن در زرادخانه تهران درست شده است.